Amarant nədir?
Amarant — müxtəlif regionlarda yayılmış çoxsaylı növləri özündə birləşdirən, amarantkimilər (Amaranthaceae) fəsiləsinə aid birillik ot bitkiləri cinsidir.
Amarant minilliklər ərzində bəşəriyyətə məlumdur. Onu Mərkəzi və Cənubi Amerika xalqları yetişdirir və istifadə edirdilər. Bu gün isə amarant qida istehsalından və kənd təsərrüfatından tutmuş elmi tədqiqatlara və bitki xammalının emalına qədər müxtəlif sahələrdə istifadə imkanlarının genişliyi sayəsində yenidən diqqət mərkəzinə gəlir.
Amarant yüksək bioloji məhsuldarlığı, formalarının müxtəlifliyi və bitkinin demək olar ki, tam şəkildə istifadə oluna bilməsi ilə seçilir: növündən və becərilmə istiqamətindən asılı olaraq toxumları, yarpaqları, çiçək qrupları və yaşıl kütləsi dəyərli ola bilər.
Amarant yüksək bioloji məhsuldarlığı, formalarının müxtəlifliyi və bitkinin demək olar ki, tam şəkildə istifadə oluna bilməsi ilə seçilir: növündən və becərilmə istiqamətindən asılı olaraq toxumları, yarpaqları, çiçək qrupları və yaşıl kütləsi dəyərli ola bilər.
Amarant kənd təsərrüfatı bitkisi kimi
Kənd təsərrüfatında amarant müxtəlif məqsədlərlə becərilə bilər:
Amarant toxumları
Amarant toxumları kiçik ölçülü olsa da, qida məqsədli bitki xammalı kimi böyük maraq doğurur.
Onların tərkibində zülallar, karbohidratlar, lipidlər, qida lifləri, mineral maddələr və digər bioloji aktiv komponentlər mövcuddur. Elmi ədəbiyyatda amarantın zülal tərkibinə və amin turşusu profilinə xüsusi diqqət yetirilir.
Toxumlardan aşağıdakı məhsullar istehsal edilə bilər:
amarant yarması, un, lopalar, yağ və digər emal məhsulları.
Kənd təsərrüfatında amarant müxtəlif məqsədlərlə becərilə bilər:
- dən əldə etmək üçün;
- bitki yağı istehsalı üçün;
- un və digər emal məhsulları əldə etmək üçün;
- yaşıl kütlə almaq üçün;
- yem məqsədləri üçün;
- qida sənayesində istifadə etmək üçün;
- ayrı-ayrı texnoloji və kosmetik istehsal sahələri üçün xammal əldə etmək məqsədilə.
Amarant toxumları
Amarant toxumları kiçik ölçülü olsa da, qida məqsədli bitki xammalı kimi böyük maraq doğurur.
Onların tərkibində zülallar, karbohidratlar, lipidlər, qida lifləri, mineral maddələr və digər bioloji aktiv komponentlər mövcuddur. Elmi ədəbiyyatda amarantın zülal tərkibinə və amin turşusu profilinə xüsusi diqqət yetirilir.
Toxumlardan aşağıdakı məhsullar istehsal edilə bilər:
amarant yarması, un, lopalar, yağ və digər emal məhsulları.
Amaranthus caudatus
Amarant yarmasının əldə edilməsi üçün xammal mənbəyidir.
Toxumların tərkibi növdən, sortdan, becərilmə şəraitindən və digər amillərdən asılıdır. Buna görə də konkret xammalın xüsusiyyətləri müvafiq tədqiqatlar və laboratoriya analizləri əsasında müəyyən edilməlidir.
Yarpaqlar və yaşıl kütlə
Amarantın bəzi növləri yarpaqlı tərəvəz bitkiləri kimi istifadə olunur. Cavan yarpaqları müvafiq kulinariya emalından sonra qida kimi istehlak edilə bilər.
Yaşıl kütlə də kənd təsərrüfatında, o cümlədən yem istehsalı istiqamətində istifadə üçün maraq doğurur.
Bununla belə, konkret növün və ya sortun təyinatı onun bioloji və təsərrüfat xüsusiyyətləri nəzərə alınmaqla müəyyən edilməlidir.
Amarant yağı
Yağ əsasən amarant toxumlarından əldə edilir.
Tərkibində müxtəlif yağ turşuları və digər komponentlər olduğuna görə qida, kosmetika və elmi tədqiqat sahələri üçün maraq doğurur.
Amarant yağının tərkibində skvalenin olması xüsusi diqqət çəkir. Bu birləşməyə müxtəlif təbii mənbələrdə rast gəlinir və o, geniş şəkildə tədqiq olunur.
Skvalenin və digər komponentlərin miqdarı bitkinin növündən, sortundan, becərilmə şəraitindən və yağın əldə edilmə texnologiyasından asılıdır.
Amarant niyə maraq doğurur?
Amaranta maraq onun hər hansı bir xüsusiyyəti ilə deyil, bir neçə amilin birləşməsi ilə bağlıdır.
1. İstifadə imkanlarının müxtəlifliyi
Bir bitkidən qida istehsalından tutmuş yem və sənaye məqsədlərinə qədər bir neçə istiqamətdə istifadə etmək mümkündür.
2. Qida potensialı
Amarant toxumları dəyərli bitki xammalıdır və müxtəlif qida xüsusiyyətlərinə malik məhsulların istehsalı üçün maraq doğurur.
3. Növ və sort müxtəlifliyi
Amarantın hündürlüyünə, rənginə, yetişmə müddətinə, çiçək qruplarının ölçüsünə, məhsuldarlığına və təyinatına görə əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənən formaları mövcuddur.
4. Kompleks emal imkanı
Bitkinin müxtəlif hissələrindən istifadə etmək mümkündür. Bu isə eyni kənd təsərrüfatı xammalının emalı üzrə bir neçə istiqamətin formalaşdırılmasına şərait yaradır.
5. Elmi və kənd təsərrüfatı baxımından maraq
Amarant bitkiçilik, qida texnologiyaları, biokimya, seleksiya və digər sahələr üzrə mütəxəssislər tərəfindən tədqiq olunur.
Yarpaqlar və yaşıl kütlə
Amarantın bəzi növləri yarpaqlı tərəvəz bitkiləri kimi istifadə olunur. Cavan yarpaqları müvafiq kulinariya emalından sonra qida kimi istehlak edilə bilər.
Yaşıl kütlə də kənd təsərrüfatında, o cümlədən yem istehsalı istiqamətində istifadə üçün maraq doğurur.
Bununla belə, konkret növün və ya sortun təyinatı onun bioloji və təsərrüfat xüsusiyyətləri nəzərə alınmaqla müəyyən edilməlidir.
Amarant yağı
Yağ əsasən amarant toxumlarından əldə edilir.
Tərkibində müxtəlif yağ turşuları və digər komponentlər olduğuna görə qida, kosmetika və elmi tədqiqat sahələri üçün maraq doğurur.
Amarant yağının tərkibində skvalenin olması xüsusi diqqət çəkir. Bu birləşməyə müxtəlif təbii mənbələrdə rast gəlinir və o, geniş şəkildə tədqiq olunur.
Skvalenin və digər komponentlərin miqdarı bitkinin növündən, sortundan, becərilmə şəraitindən və yağın əldə edilmə texnologiyasından asılıdır.
Amarant niyə maraq doğurur?
Amaranta maraq onun hər hansı bir xüsusiyyəti ilə deyil, bir neçə amilin birləşməsi ilə bağlıdır.
1. İstifadə imkanlarının müxtəlifliyi
Bir bitkidən qida istehsalından tutmuş yem və sənaye məqsədlərinə qədər bir neçə istiqamətdə istifadə etmək mümkündür.
2. Qida potensialı
Amarant toxumları dəyərli bitki xammalıdır və müxtəlif qida xüsusiyyətlərinə malik məhsulların istehsalı üçün maraq doğurur.
3. Növ və sort müxtəlifliyi
Amarantın hündürlüyünə, rənginə, yetişmə müddətinə, çiçək qruplarının ölçüsünə, məhsuldarlığına və təyinatına görə əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənən formaları mövcuddur.
4. Kompleks emal imkanı
Bitkinin müxtəlif hissələrindən istifadə etmək mümkündür. Bu isə eyni kənd təsərrüfatı xammalının emalı üzrə bir neçə istiqamətin formalaşdırılmasına şərait yaradır.
5. Elmi və kənd təsərrüfatı baxımından maraq
Amarant bitkiçilik, qida texnologiyaları, biokimya, seleksiya və digər sahələr üzrə mütəxəssislər tərəfindən tədqiq olunur.
Amarant Amerika qitəsinin ən qədim mədəni bitkilərindən biridir. Onun təxminən 6–8 min il əvvəl mədəniləşdirilməsinə başlanılıb (bəzi məlumatlara görə, yabanı formalardan istifadə daha əvvəl — təxminən 8–10 min il əvvəl başlayıb). Mənşəyinin və mədəniləşdirilməsinin əsas mərkəzləri Mərkəzi və Cənubi Amerikadır.
Qədim dövr
Arxeoloji tapıntılar bu bitkinin qədim tarixə malik olduğunu təsdiqləyir:
Bitkidən yalnız qida kimi (dən, yarpaq, un, sıyıq və yastı çörəklər hazırlamaq üçün) deyil, həm də dini mərasimlərdə istifadə edilirdi. Amarant ununu bal ilə və ya bəzi mənbələrə görə qanla qarışdıraraq tanrıların, xüsusilə Uitsilopoçtlinin fiqurlarını düzəldirdilər. Mərasimlər zamanı bu fiqurlar parçalanır və yeyilirdi. İspan keşişləri bunu xristianların müqəddəs komünyon mərasiminin təhqiramiz təqlidi kimi qəbul edirdilər.
Qadağa dövrü
XVI əsrin əvvəllərində ispanların Meksikanı işğal etməsindən sonra amarantın becərilməsi və istehlakı ciddi şəkildə məhdudlaşdırıldı, bəzi yerlərdə isə demək olar ki, tamamilə qadağan edildi. Konkistadorlar və kilsə hakimiyyətləri bu bitkini bütpərəst ayinlərin simvolu hesab edirdilər. Əkin sahələri məhv edilir, toxumların saxlanılması isə cəzalandırılırdı. Nəticədə amarant kütləvi kənd təsərrüfatı bitkisi kimi demək olar ki, yox oldu və yalnız ucqar dağlıq ərazilərdə qorunub saxlanıldı. Burada yerli əhali onu gizli şəkildə və ya kiçik miqyasda becərməyə davam edirdi.
Amerikadan kənara yayılması
XVI əsrdə ispanlar amarantı Avropaya gətirdilər. Əvvəlcə onu, əsasən, parlaq çiçək qruplarına görə dekorativ bitki kimi yetişdirirdilər. Sonralar, XVIII əsrdən etibarən, bəzi növlərindən yem və yarma bitkisi kimi istifadə olunmağa başlandı, lakin amarant geniş yayılmadı.
Amarantın ikinci dərəcəli müxtəliflik mərkəzləri Şimali Hindistan, Nepal, Çin və Asiyanın bəzi digər regionları oldu. Bu ərazilərdə dağlıq bölgələrin xalqları onu qədimdən həm dən, həm də tərəvəz bitkisi kimi becərirdilər.
XX əsrdə yenidən dirçəliş
Amarantın perspektivli kənd təsərrüfatı bitkisi kimi öyrənilməsinə maraq XX əsrdə yenidən artdı. 1930-cu illərdə akademik Nikolay Vavilov ekspedisiyalar zamanı bu bitkiyə diqqət yetirdi və onu SSRİ-də, o cümlədən yem bitkisi kimi öyrənməyi tövsiyə etdi. Lakin həmin dövrdə amarantın geniş tətbiqinə nail olunmadı.
Əsl dirçəliş 1970-ci illərdə başladı. Meksika, ABŞ və digər ölkələrin alimləri və həvəskarları amarantı yenidən kəşf etdilər. Buna onun yüksək qida dəyəri, lizinlə zəngin tamdəyərli zülalı, qlütenin olmaması, mikroelementlərlə zəngin tərkibi və quraqlığa davamlılığı səbəb oldu. O vaxtdan etibarən bu bitki dünyanın müxtəlif regionlarında fəal şəkildə öyrənilməyə, seleksiya işlərinə cəlb edilməyə və becərilməyə başlandı.
Bu gün amarant Amerika, Asiya, Afrika və Avropa ölkələrində becərilir. Ondan yarma, un, yağ, yem üçün yaşıl kütlə və sağlam qidalanma məhsulları istehsalında istifadə olunur.
Qədim dövr
Arxeoloji tapıntılar bu bitkinin qədim tarixə malik olduğunu təsdiqləyir:
- Meksikanın Teuakan vadisindəki Kokskatlan mağarasında mədəni amarant toxumları aşkar edilib. Onların yaşı təxminən 6000 ildir.
- Argentinanın şimal-qərbindəki yüksək dağlıq ərazilərdə tapılan nümunələrin tarixi təxminən eramızdan əvvəl 5500–6000-ci illərə aid edilir.
Bitkidən yalnız qida kimi (dən, yarpaq, un, sıyıq və yastı çörəklər hazırlamaq üçün) deyil, həm də dini mərasimlərdə istifadə edilirdi. Amarant ununu bal ilə və ya bəzi mənbələrə görə qanla qarışdıraraq tanrıların, xüsusilə Uitsilopoçtlinin fiqurlarını düzəldirdilər. Mərasimlər zamanı bu fiqurlar parçalanır və yeyilirdi. İspan keşişləri bunu xristianların müqəddəs komünyon mərasiminin təhqiramiz təqlidi kimi qəbul edirdilər.
Qadağa dövrü
XVI əsrin əvvəllərində ispanların Meksikanı işğal etməsindən sonra amarantın becərilməsi və istehlakı ciddi şəkildə məhdudlaşdırıldı, bəzi yerlərdə isə demək olar ki, tamamilə qadağan edildi. Konkistadorlar və kilsə hakimiyyətləri bu bitkini bütpərəst ayinlərin simvolu hesab edirdilər. Əkin sahələri məhv edilir, toxumların saxlanılması isə cəzalandırılırdı. Nəticədə amarant kütləvi kənd təsərrüfatı bitkisi kimi demək olar ki, yox oldu və yalnız ucqar dağlıq ərazilərdə qorunub saxlanıldı. Burada yerli əhali onu gizli şəkildə və ya kiçik miqyasda becərməyə davam edirdi.
Amerikadan kənara yayılması
XVI əsrdə ispanlar amarantı Avropaya gətirdilər. Əvvəlcə onu, əsasən, parlaq çiçək qruplarına görə dekorativ bitki kimi yetişdirirdilər. Sonralar, XVIII əsrdən etibarən, bəzi növlərindən yem və yarma bitkisi kimi istifadə olunmağa başlandı, lakin amarant geniş yayılmadı.
Amarantın ikinci dərəcəli müxtəliflik mərkəzləri Şimali Hindistan, Nepal, Çin və Asiyanın bəzi digər regionları oldu. Bu ərazilərdə dağlıq bölgələrin xalqları onu qədimdən həm dən, həm də tərəvəz bitkisi kimi becərirdilər.
XX əsrdə yenidən dirçəliş
Amarantın perspektivli kənd təsərrüfatı bitkisi kimi öyrənilməsinə maraq XX əsrdə yenidən artdı. 1930-cu illərdə akademik Nikolay Vavilov ekspedisiyalar zamanı bu bitkiyə diqqət yetirdi və onu SSRİ-də, o cümlədən yem bitkisi kimi öyrənməyi tövsiyə etdi. Lakin həmin dövrdə amarantın geniş tətbiqinə nail olunmadı.
Əsl dirçəliş 1970-ci illərdə başladı. Meksika, ABŞ və digər ölkələrin alimləri və həvəskarları amarantı yenidən kəşf etdilər. Buna onun yüksək qida dəyəri, lizinlə zəngin tamdəyərli zülalı, qlütenin olmaması, mikroelementlərlə zəngin tərkibi və quraqlığa davamlılığı səbəb oldu. O vaxtdan etibarən bu bitki dünyanın müxtəlif regionlarında fəal şəkildə öyrənilməyə, seleksiya işlərinə cəlb edilməyə və becərilməyə başlandı.
Bu gün amarant Amerika, Asiya, Afrika və Avropa ölkələrində becərilir. Ondan yarma, un, yağ, yem üçün yaşıl kütlə və sağlam qidalanma məhsulları istehsalında istifadə olunur.
Amarant Azərbaycanda
Azərbaycan üçün amarant bitkiçilik və kənd təsərrüfatı xammalının emalı sahələrinin şaxələndirilməsi baxımından potensial istiqamət kimi maraq doğurur.
Ölkənin müxtəlif regionları iqlim, torpaq, su təminatı və digər şəraitə görə əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənir. Buna görə də amarantın becərilməsinin mümkünlüyü, uyğun növ və sortların seçilməsi ölkə üzrə ümumi şəkildə deyil, konkret region və istehsal texnologiyası nəzərə alınmaqla qiymətləndirilməlidir.
Amarantçılığın inkişafı yalnız bitkinin becərilməsini deyil, bütöv istehsal zəncirinin formalaşdırılmasını nəzərdə tutur:
toxum → becərilmə → məhsul yığımı → təmizləmə və saxlama → emal → hazır məhsul → bazar.
Məhz buna görə də bu sahənin inkişafı fermerlərin, istehsalçıların, emal müəssisələrinin, mütəxəssislərin, elmi müəssisələrin və potensial alıcıların qarşılıqlı əməkdaşlığını tələb edir.
Bitkidən sahəyə doğru
Amarantı yalnız ayrıca kənd təsərrüfatı bitkisi kimi deyil, həm də yeni istehsal və emal istiqamətinin formalaşdırılması üçün əsas kimi nəzərdən keçirmək olar.
Bu sahənin davamlı inkişafı üçün aşağıdakılar zəruridir:
Amarant yalnız bitki deyil. O, potensial istehsal, bilik, texnologiya və əməkdaşlıq zənciridir.
Ölkənin müxtəlif regionları iqlim, torpaq, su təminatı və digər şəraitə görə əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənir. Buna görə də amarantın becərilməsinin mümkünlüyü, uyğun növ və sortların seçilməsi ölkə üzrə ümumi şəkildə deyil, konkret region və istehsal texnologiyası nəzərə alınmaqla qiymətləndirilməlidir.
Amarantçılığın inkişafı yalnız bitkinin becərilməsini deyil, bütöv istehsal zəncirinin formalaşdırılmasını nəzərdə tutur:
toxum → becərilmə → məhsul yığımı → təmizləmə və saxlama → emal → hazır məhsul → bazar.
Məhz buna görə də bu sahənin inkişafı fermerlərin, istehsalçıların, emal müəssisələrinin, mütəxəssislərin, elmi müəssisələrin və potensial alıcıların qarşılıqlı əməkdaşlığını tələb edir.
Bitkidən sahəyə doğru
Amarantı yalnız ayrıca kənd təsərrüfatı bitkisi kimi deyil, həm də yeni istehsal və emal istiqamətinin formalaşdırılması üçün əsas kimi nəzərdən keçirmək olar.
Bu sahənin davamlı inkişafı üçün aşağıdakılar zəruridir:
- keyfiyyətli toxum materialı;
- uyğunlaşdırılmış becərmə texnologiyaları;
- istehsalçıların praktiki bilikləri;
- tədqiqatlar və sınaq əkinləri;
- saxlama və emal infrastrukturu;
- keyfiyyətə nəzarət;
- hazırlıqlı mütəxəssislər;
- satış bazarı;
- sahə iştirakçıları arasında əməkdaşlıq.
Amarant yalnız bitki deyil. O, potensial istehsal, bilik, texnologiya və əməkdaşlıq zənciridir.
Amarant yağı
İnsan orqanizmi üçün lazım olan yağları tamamilə amarant yağından əldə etmək mümkündür.
İlk soyuq sıxım üsulu ilə əldə edilmiş (rafinə olunmamış və ikinci dəfə sıxılmamış) amarant yağı insan orqanizmi üçün zəruri olan doymamış yağları — omeqa-3, omeqa-6 və omeqa-9 yağ turşularını ehtiva edir. Bu yağlar üzvi toxumaların formalaşmasında iştirak edir, immun sistemini dəstəkləyir və beynin sürətli və səmərəli fəaliyyətinə kömək edir.
Doymamış yağlardan fərqli olaraq, əsasən enerji (kalori) mənbəyi olan və enerji sərfiyyatı olmadıqda piy qatları şəklində toplanan doymuş yağların miqdarı bu bitkinin yağında doymamış yağlarla müqayisədə xeyli azdır. Qeyd etmək lazımdır ki, doymamış yağlar bir çox qida məhsulunda məhdud miqdarda olur və orta statistik insan onları kifayət qədər qəbul etmir. Bu isə qaraciyər, böyrəklər, qan damarları və toxumalarının doymamış yağlarla, daha dəqiq desək, orqanizmdə onların çevrilməsi nəticəsində yaranan maddələrlə daim təmin olunmasına ehtiyac duyulan digər orqanların müxtəlif xəstəliklərinə səbəb ola bilər.
Bundan əlavə, amarant yağının tərkibində skvalen də var. Bu maddə digər qida məhsulları ilə insan orqanizminə, demək olar ki, daxil olmur. Halbuki skvalen yalnız daxili orqanların sağlamlığı üçün deyil, həm də xarici görünüşün sağlam və baxımlı olması üçün əhəmiyyətlidir.
Doymamış yağlardan fərqli olaraq, əsasən enerji (kalori) mənbəyi olan və enerji sərfiyyatı olmadıqda piy qatları şəklində toplanan doymuş yağların miqdarı bu bitkinin yağında doymamış yağlarla müqayisədə xeyli azdır. Qeyd etmək lazımdır ki, doymamış yağlar bir çox qida məhsulunda məhdud miqdarda olur və orta statistik insan onları kifayət qədər qəbul etmir. Bu isə qaraciyər, böyrəklər, qan damarları və toxumalarının doymamış yağlarla, daha dəqiq desək, orqanizmdə onların çevrilməsi nəticəsində yaranan maddələrlə daim təmin olunmasına ehtiyac duyulan digər orqanların müxtəlif xəstəliklərinə səbəb ola bilər.
Bundan əlavə, amarant yağının tərkibində skvalen də var. Bu maddə digər qida məhsulları ilə insan orqanizminə, demək olar ki, daxil olmur. Halbuki skvalen yalnız daxili orqanların sağlamlığı üçün deyil, həm də xarici görünüşün sağlam və baxımlı olması üçün əhəmiyyətlidir.
Amarant çörəyi
İzləyicimizdən resept
Tərkibi: 250–300 q amarant unu, 300 q yağsız kəsmik, 4 ədəd toyuq yumurtası (seçmə, 1-ci kateqoriya), təxminən 50 q salat qarışığı (küncüt, balqabaq tumu, günəbaxan tumu və s.), bir çimdik qida sodası və ya 1 paket xəmir qabardıcısı, bir çimdik duz, 1–2 xörək qaşığı şəkər və ya istəyə görə topinambur siropu.
Hazırlanması: Kəsmiyi blenderdə hamar kütlə alınana qədər əzin (istəyə görə 1–2 xörək qaşığı şəkər və ya topinambur siropu əlavə edin).
Ayrı bir qabda 4 yumurtanı duz əlavə etməklə mikserin yüksək sürətində yaxşıca çalın. Mikserin sürətini minimuma endirin, çalınmış yumurtaya əzilmiş kəsmik kütləsini əlavə edin və eynicinsli qarışıq alınana qədər qarışdırın.
Mikseri aşağı sürətdə işlətməyə davam edərək unu (təxminən 250–300 q) hissə-hissə əlavə edin və xəmiri yaxşıca qarışdırın.
Xəmirə bir çimdik qida sodası və ya bir paket xəmir qabardıcısı əlavə edin. Sonra salat qarışığını əlavə edin. Zövqə görə küncüt, qoz, balqabaq tumu, qurudulmuş zoğal və digər əlavələrdən də istifadə etmək olar.
Kütlə qatılaşana qədər un əlavə edin. Mikserlə qarışdırmağı dayandırın, xəmiri qaşıqla silikon formaya yerləşdirin və üzəri qızarana qədər təxminən 1,5 saat bişirin. Sobanızın xüsusiyyətlərindən və kəsmiyin növündən asılı olaraq bişmə müddəti 2 saata qədər uzana bilər. Çörəyin hazır olub-olmadığını əmələ gəlmiş qabıqdan və çörəyə şiş batırmaqla yoxlamaq olar.
Çörəyi formanın içində soyumağa qoyun (bu da təxminən 2 saat çəkə bilər).
Çörəyi soyuducuda saxlayın.
Hazırlanması: Kəsmiyi blenderdə hamar kütlə alınana qədər əzin (istəyə görə 1–2 xörək qaşığı şəkər və ya topinambur siropu əlavə edin).
Ayrı bir qabda 4 yumurtanı duz əlavə etməklə mikserin yüksək sürətində yaxşıca çalın. Mikserin sürətini minimuma endirin, çalınmış yumurtaya əzilmiş kəsmik kütləsini əlavə edin və eynicinsli qarışıq alınana qədər qarışdırın.
Mikseri aşağı sürətdə işlətməyə davam edərək unu (təxminən 250–300 q) hissə-hissə əlavə edin və xəmiri yaxşıca qarışdırın.
Xəmirə bir çimdik qida sodası və ya bir paket xəmir qabardıcısı əlavə edin. Sonra salat qarışığını əlavə edin. Zövqə görə küncüt, qoz, balqabaq tumu, qurudulmuş zoğal və digər əlavələrdən də istifadə etmək olar.
Kütlə qatılaşana qədər un əlavə edin. Mikserlə qarışdırmağı dayandırın, xəmiri qaşıqla silikon formaya yerləşdirin və üzəri qızarana qədər təxminən 1,5 saat bişirin. Sobanızın xüsusiyyətlərindən və kəsmiyin növündən asılı olaraq bişmə müddəti 2 saata qədər uzana bilər. Çörəyin hazır olub-olmadığını əmələ gəlmiş qabıqdan və çörəyə şiş batırmaqla yoxlamaq olar.
Çörəyi formanın içində soyumağa qoyun (bu da təxminən 2 saat çəkə bilər).
Çörəyi soyuducuda saxlayın.
